بیابانزايي، معضل جهاني

پديده بيابانزايي به دنبال وقوع خشكسالي و قحطي‌هاي شديد، اواخر دهه 1960 و اوايل 1970 ميلادي در آفريقا به عنوان يك معضل جهاني به خصوص در كشورهاي توسعه نيافته در سطح بين المللي مطرح شد و مجمع عمومي سازمان ملل را بر آن داشت تا درسال 1974 نخستين قطعنامه رسمي را براي جلب نظر ملت‌ها براي مقابله با بيابانزايي تصويب كند و به دنبال اين برنامه و طي نشست‌هاي متعدد، متن كنوانسيوني را در 17 ژوئن 1994 تدوين نهايي كرد و آن را به جامعه جهاني عرضه داشت و بر اين اساس، 17 ژوئن ( 27خرداد) به عنوان روز جهاني مبارزه با بيابانزايي نام گرفت.
متعاقب آن، برنامه محيط زيست ملل متحد ‏UNEP )‎‏)بلافاصله اقدامات وسيعي در 4 قاره آسيا، آفريقا، آمريكاي لاتين و اروپا آغاز كرد كه شامل تهيه طرح و اجراي برنامه‌هاي مهاربيابانزايي و طرح‌هاي حفاظت آب و خاك به كمك كشورهاي پيشرفته بود؛ اما با وجود پيگيري‌هاي انجام شده از طرف سازمان ملل و برگزاري كارگاه‌هاي آموزش نحوه مقابله با بيابانزايي و سمينارها و نشست منطقه‌اي و بين المللي ازطرف برنامه محيط زيست سازمان ملل متحد، اين اقدامات متناسب با نيازهاي جامعه جهاني نبوده و در نتيجه بيابانزايي با گسترش روزافزون، كه تحت تأثير عوامل طبيعي و انساني است، به يكي از مسائل و چالش‌هاي اصلي قرن بيست و يكم تبديل شده ونگراني‌هاي عمده‌اي را براي جامعه بشري ايجاد كرده است. 

ادامه نوشته

آبخیزداری چیست؟ هدف از انجام آن چیست؟

آبخیز واحدی هیدرولوژیک است که به عنوان واحد فیزیکی, بیولوژیکی, سیاسی, اجتماعی و اقتصادی برای طراحی ومدیریت منابع طبیعی (آب, خاک, پوشش گیاهی) پذیرفته شده است. به عبارت دیگر آبخیز منطقه ای توپوگرافی است که توسط یک سیستم رودخانه زهکشی میشود.

آبخيزداري يعني تغذيه سفره آب هاي زيرزميني و افزايش توليد محصول
آبخيزداري بهره گيري از مجموعه گسترده دانش و تجربه است در يافتن راه هاي پيشگيري و رويارويي با فرسايش خاك و سيلابهاي مخرب
آبخيزداري يعني حفظ و احياء آبخيزهاي بحراني
آبخيزداري يعني بهره برداري كامل از سرمايه گذاريهاي هنگفت مالي در منابع اقتصادي كشور
آبخيزداري يعني بهره برداري مناسب و درست از منابع طبيعي و كشاورزي حوزه هاي آبخيز
آبخيزداري يعني تقويت پوشش گياهي و كاهش زيان هاي سيل هاي ويرانگرآبخيزداري يعني تغذيه سفره آب هاي زيرزميني و افزايش توليد محصول

ادامه نوشته

تبدیل مختصات UTM به جغرافیایی

برنامه تبدیل UTM به جغرافیایی مختصات UTM را به طول و عرض جغرافیایی تبدیل می‌کند.

---

سیستم تصویر چیست؟

سطح زمین یک سطح دارای پستی و بلندی زیاد و غیر هندسی می‌باشد. برای تهیه نقشه سطح زمین، ابتدا یک سطح هندسی با فرمول ریاضی تعریف می‌شود. این سطح هندسی همان بیضوی مبنا است. عوارض سطح زمین بر روی این بیضوی مبنا تصویر می‌شود. سپس از روی بیضوی به یک سطح دیگر که قابل گسترش بصورت یک صفحه باشد تصویر می‌گردد. این سطح قابل گسترش معمولا مخروط،استوانه و یا یک صفحه انتخاب می‌شود. مدل ریاضی که عوارض بر اساس آن از روی بیضوی به روی سطح قابل گسترش تصویر می‌شوند، سیستم تصویر نامیده می‌شود.

سیستم مختصات یا سیستم تصویر UTM چیست؟

UTM مخفف Universal Transverse Mercator می‌باشد. که به معنای سیستم مختصات مرکاتور معکوس جهانی می‌باشد. در این سیستم مختصات از یک استوانه به عنوان سطح واسط استفاده می‌شود. استوانه یک سطح گسترش پذیر می‌باشد. یعنی استوانه با یک برش، قابل تبدیل شدن به یک سطح صاف می‌باشد. برای تصویر عوارض از روی بیضوی بر روی نقشه از استوانه استفاده می‌شود. در این سیستم کل بیضوی به 60 منطقه یا زون تقسیم می‌گردد. هر یک از این زونها دارای سیستم مختصات مستقل بوده و 6 درجه طول جغرافیایی را شامل می‌شوند. نقشه مناطقی که بیش از 6 درجه در طول جغرافیایی گسترش دارند، بصورت یکپارچه در این سیستم قابل نمایش نیست. به همین دلیل این سیستم مختصات، برای نقشه‌های بزرگ و متوسط مقیاس مناسب است. و معمولا برای نقشه‌های با مقیاس کوچک مورد استفاده قرار نمی‌گیرد. نقشه‌های 1:2000 و 1:25000 سازمان نقشه‌برداری کشور از این سیستم استفاده می‌نمایند.

ادامه نوشته

سامانه اطلاعات مکانی (GIS) چیست؟

سامانه اطلاعات مکانی یا جی ای اس مخفف Geographic Information System می‌باشد. در بعضی منابع Geo Spatial Information System نیز گفته شده است.جی ای اس (GIS) مجموعه ای است از :

• داده های مکانی
• نرم افزار
• سخت افزار
• مدیریت داده ها:
  • منابع انسانی
  • ساختارهای سازمانی و تشکیلاتی
  • مدلها، تئوریها و روشها
  • زیر ساختارهای سیستم

که به منظور جمع آوری، ذخیره سازی، بازیابی، تجزیه و تحلیل و ارائه اطلاعات مکانی بکار می رود.

ادامه نوشته

کاربرد انرژی ارزان و پایدار بیوگاز در جوامع روستایی و عشایری

از مسعود یوسفی دانشجوی دکتری بیابان زدایی دانشگاه هرمزگان 

مقدمه

با ادامه میزان مصرف كنونی انرژی، دخائر ذغال سنگ نفت و گاز زمین تا چندین دهه دیگر پایان خواهد یافت. به همین دلیل تحقیقات گسترده‌ای در جهان برای دستیابی به منابع جدید انرژی كه بتواند جانشین سوختهای نفتی شود، در حال انجام است. از این منابع می توان با خورشید، جریان آب رودخانه ها، باد، جزر و مد دریاها، حرارت درون پوسته زمین، فعل و انفعالات اتمی و مواد سوختی تولید شده به وسیله میكروبها اشاره كرد.
در اینجا به موضوع تولید مواد سوختی به وسیله فرآیندهای میكروبی می پردازد.
به طور كلی میكروارگانیسمها به دو دسته هوازی و بی‌هوازی تقسیم می‌شوند دسته اول جهت بقاء و تكثیر نیاز به اكسیژن دارند، در حالیكه دسته دوم، از انرژی مورد نیاز متابولیسم خود را تجزیه تركیبات آلی تامین می كنند. در هر یك از این دو دسته علاوه بر رشد و تكثیر میكروارگانیسم، یك سری محصولات فرعی نیز تولید می‌شود. این محصولات به فرم گاز یا مایع است. محصولات گازی دسته اول معمولاَ گاز كربنیك و محصولات گازی دسته دوم، عمدتاَ شامل گاز متان است.
بنابراین اگر محیط مناسبی جهت رشد میكروارگانیسمها بی هوازی تامین شود، می توان به كمك آنها گاز متان تولید كرد. این محیط باید شامل تركیبات آلی و آب باشد و از نفوذ اكسیژن نیز به محیط جلوگیری شود. تكنولوژی بیوگاز براساس همین مطالب پایه گذاری شده است، بطوری كه در این تكنولوژی میكروارگانیسمها فضولات حیوانی را به دور از هوا تجزیه كرده و تركیبی شامل عمدتاَ متان و دی اكسید كربن وجود می‌آورند. از بیوگاز تولیدشده می‌توان همانند یك گاز سوختی برای تولید گرما، نور و حركت استفاده كرد. دستگاه بیوگاز نیز وسیله ای است كه فضولات حیوانی و گیاهی را تجزیه كرده و بیوگاز تولید می كند.

ادامه نوشته